دغدغه ایران

چالش بلاک کردن

پیرامون دعوت بزرگمهر حسین پور به چالش بلاک کردن

پاس در عرض، ضربه بی نقص مسی، گل آرژانتین و پایان 90 دقیقه بازی دلاورانه با نتیجه ای ناباورانه! درس شهامتی که از مکتب کیروش به تیم ملی فوتبال تزریق شده بود بخش قابل توجهی از جامعه ایرانیان را به وجد آورد. در اثنای این شکست پرغرور، صدای تحسین منتقدین و مفسیر چون تنگی شیشه ای شکست. صفحه مسی آماج حملات بدترین الفاظ قرار می گیرد. آن هم از سوی کسانی که به عنوان بهترین تماشاگران دنیا معرفی می شوند!

گرچه بسیار قلم فرسایی شد و چرایی امر از زوایای مختلف مورد بررسی قرار گرفت اما خان این پرخاشگری و فحاشی آنچنان گسترده بود که چند سال بعد یقه پایت بازیکن تیم ملی فوتبال فرانسه را هم گرفت! تا نشان دهد این زخم کهنه عمیق تر از آن بود که با چند تحلیل و سخنرانی در رسانه ها از میان برود. این بار جرم بازیکن فرانسوی نه گلزنی به ایران که مصدوم کردن رونالدو بازیکن پرتغالی بود! تقریبا ذهن برخی از ما ایرانیان مرز خودی و غیرخودی را هم تفکیک نمی کند. جدال پرتغال و فرانسه هم برای ما به اندازه نبرد نابرابر آرژانتین و ایران مهم است. پس هرکس کیف را ما خراب کند خانه اش را خراب می کنیم!

محدوده چنین برخوردهایی از سوی کاربران ایرانی تقریبا کسی را بی نصیب نگذاشته است از مجری برزیلی تا مهدی طارمی! نکته مهم نه در رد مقوله اعتراض که در شکل ابراز آن است. دقیقا پرسش این است که چگونه فرزندان سعدی، استاد سخن، به هر علت ریز و درشتی دست به فحاشی می برند؟ جدا از دلایل و ریشه های چنین برخوردی آنچه قابل تامل تر است واکنشی است که به نام چالش بلاک کردن و در پاسخ به حرمت شکنی برخی کاربران در فضای مجازی شکل گرفت.

داستان از آنجایی شروع می شود که بزرگمهرحسین پور در دعوتی اینستاگرامی چالش بلاک کردن افراد فحاش را راه اندازی می کند.

“می خواهیم یک چالش بلاک کردن با کمک همدیگر راه بیاندازیم. این طوری که هرجایی، توی هر صفحه ای، زیر هر پیجی که رفتیم و دیدیم یک نفر فحاشی کرده بلاکش کنیم. نه به این معنا که به ما توهین کرده یا نه… به هر کسی. به مسی… به مهناز افشار… به کوروش کبیر… به باباش! هر کجا که دیدیم کسی ناسزا، فحش، کلمات رکیک و زشت استفاده کرده او را از طرف خودمان بلاک کنیم. این حرکت دایره زندگی مجازی را برای این افراد تنگ می کند و اگر حرکتی بزرگ ایجاد شود مجال زندگی مجازی را برایشان به حداقل خواهد رساند. من از دوستانم می خواهم این حرکت را جدی بگیرند و شما هم اگر موافقید پنج تا از دوستانتان را به این حرکت دعوت کنید.”

 

این دعوت در کوتاه زمانی بوسیله افراد سرشناسی مورد استقبال قرار می گیرد. در چشم برهم زدنی چالش بلاک کردن آن چنان عمومی می شود که راه خود را به رسانه های رسمی و غیرسمی باز می کند. اما آنچه اصل فحاشی و حرمت شکنی را، دست کم برای اندک زمانی، به حاشیه می راند پاسخی است که به عنوان درمان یا راه حل تجویز می شود: بلاک کردن!

شاید بلاک کردن بتواند بر میزان فحاشی در فضای مجازی تاثیر بگذارد اما آیا می تواند علت این بی اخلاقی را از میان بردارد؟ باید از خود بپرسیم رویکرد حذفی با پدیده ای چون فحاشی چه نتیجه ای می تواند داشته باشد؟ آیا غبار به زیر فرش دادن به معنی زدودن آن است؟ اساسا بلاک کردن فرد می تواند پاسخی ریشه ای به حل بحران حرمت شکنی در جامعه باشد یا صرفا تسکینی است بر دلهره مای سرخورده از این حجم نابسامانی؟

از طرفی فحاشی و هتاکی چه تعریف و محدوده ای دارند؟ آیا همین عبارات نمی تواند دستاویزی برای بلاک کردن های توده ای و لجام گسیخته و هرچه بیشتر مسدود شدن فضای گفتگو در جامعه ما ایرانیان بدل گرددفردای بلاک شدن فرد هتاک چه اتفاقی خواهد افتاد؟ کسی که از فحاشی در ملاعام ابایی ندارد این رفتار خود را در جایی دیگر و چه بسا با اکانتی دیگر بازتکرار کند!

باید در نظر داشت که مشکلات اجتماعی راه حل های کوتاه مدت و ضربتی ندارد. بسیاری رفتار ماموران شهرداری با دست فروشان را برخوردی خشونت آمیز و ناصواب می دانند این درحالی است که این بار تصمیم حذفی نه از طرف صاحبین منصب و قدرت که از دل جامعه ای سربرمی آورد که پای آواز شجریان می نشیند و برای فقدان کیارستمی اشک می ریزد. از شور عاشقانه مولانا می گوید و خود را فرزند سعدی، شاعر انسانیت، قلمداد می کند. پرسش این جا است که در مکتب کدام یک برخود با مشکلات اجتماعی حذفی بوده است؟

برخورد جامعه مدنی یا مدعی مدنیت پیش از این هم محل نقد بوده است. مشخصا آن جا که فیلم سگ آزاری در گلستان دست به دست شد. محل تامل است که کمتر دیده شد که به دلایل بروز چنین رفتاری پرداخته شود. در مقابل فضای مجازی مملو از خشم و کینه نسبت به مرد حیوان آزار بود. حتی آدرس و شماره تلفن وی در فضای مجازی پخش شد! واکنش هایی چنین احساسی به معضلات اجتماعی جای نقد و تامل بسیار دارد.

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.